มาเรียนภาษาลาววันละคำกันนะครับ

Archive for March, 2007

ນິທານ: ກ່ຳພ້າຜີນ້ອຍ (໓)

ตอนสุดท้ายแล้ว สำหรับท่านใดที่ยังไม่ได้อ่านมาก่อน ขอแนะนำให้กลับไปอ่าน ตอนที่ ๑ และ ตอนที่ ๒ ก่อนครับ ທາງພະຍາແຖນນ້ອຍເມື່ອໄດ້ຂວັນນາງງາມາ ກໍ່ຈັດພິທີບາສີແຕ່ງດອງ, ຕ້ອນຮັບ, ເຊີນຍາດພີ່ນ້ອງມາເຕົ້າໂຮມກັນ. ອ້າຍບ່າງລົ້ວໄດ້ຮັບລາງວັນເປັນແຜ່ນແພເງິນຄຳເປັນອັນມາກ ມັກກິນເຫຼົ້າເມົາອາຫານຈົນຄານລີເລືອເມືອບ້ານບໍ່ໄດ້ ພະຍາແຖນນ້ອຍເຫັນແນວນັ້ນຈິ່ງຖາມໝູ່ເສນາວ່າ : ໃຜຈະອາສາເອົາບ່າງຄຳເມືອບ້ານ ! ອ້າຍຜີນ້ອຍຂານອາສາເຈ່ຍໂຕບ່າງເມືອສົ່ງບ້ານ. ລະຫວ່າງທາງຜີນ້ອຍຢຸດພັກ ແລ້ວຕັດໄມ້ມາສານຂ້ອງ. ບ່າງລົ້ວຖາມວ່າ : ເຮີ້ຍ! ມຶງເຮັດຫຍັງ? ຜີນ້ອຍຕອບວ່າ : ສານ “ ຂ້າງບ່ອງ ” ໃຫ້ອາດຍານັ່ງສະບາຍ! ເມື່ອສານຂ້ອງແລ້ວ ຜີນ້ອຍກໍ່ຈັບບ່າງລົ້ວເຂົ້າຂ້ອງອັດຝາມັດຫວາຍຢ່າງດີ ແລ້ວລົງມາຫາອ້າຍກ່ຳພ້າທີ່ເມືອງຄົນ. ຜີນ້ອຍເອົາຂ້ອງໃສ່ບ່າງໃຫ້ກ່ຳພ້າເບິ່ງແລ້ວເວົ້າວ່າ : ອ້າຍເອີຍ, ມື້ແລງນີ້ເຮົາມາອ່ອມບ່າງລົ້ວກິນກັນທ້ອນ! ບ່າງລົ້ວຊວາດຕື່ນໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງຜີນ້ອຍ ຈິ່ງຮ້ອງຂໍຊີວິດນຳກ່ຳພ້າ. ກ່ຳພ້າບອກໃຫ້ມັນກູກເອີ້ນຂວັນນາງງາຄືນມາແຕ່ເມືອງແຖນ. ບ່າງລົ້ວຈິ່ງຮ້ອງກູກຂຶ້ນວ່າ : ມາເຢີນາງນາດໄທ້ ນາງເກີດໃນງາ ນາງສີດາ ນາງງາມລູກຊ້າງ ເຈົ້າຢ່າໄດ້ຢູ່ພ່າງຂ້າງພະຍາແຖນ ບໍ່ແມ່ນແນນເຈົ້າແຕ່ຟ້າ ນາງນາດຫຼ້າໃຫ້ເຈົ້າຕ່າວຄືນມາ … ຄືນມາເຢີ! ຜົວເກົ່າເຈົ້າອູ້ມຢູ່ເຕັມຕັກ ຜົວເກົ່າເຈົ້າຍັງບໍ່ທັນເຊົາໄຫ້ນ້ຳຕາໄຫຼຢູ່ຄິ່ງແຄັ່ງ ໆ ນອນແລ້ງຢູ່ເປົ່າ ຄອງຖ້າເຈົ້າກັບມາ … [...]

บทที่ ๓: วิธีเขียนตัวหนังสือลาวให้ถูกต้อง (3)

ບົດທີ່ ໓: ວິທີຂຽນຕົວຫນັງສືລາວໃຫ້ຖືກຕ້ອງ (໓) 3. หลักเครื่องหมายวรรค เครื่องหมายวรรคเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อคั่นระยะ ให้การเขียนหนังสือลาวเป็นระเบียบ และเป็นการง่ายให้แก่ผู้อ่าน และผู้ฟังด้วย. เพื่อจะเขียนหนังสือลาวให้ถูกต้องนั้น ผู้เขียนต้องรู้จักใช้ “ ເຄື່ອງໝາຍວັກ ” ( เครื่องหมายวรรค) ให้ถูกที่ และเพื่อใช้เครื่องหมายวรรคให้ถูกที่นั้น ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามคำแนะนำด้่านล่างนี้. ต้องเขียนบทความให้ ครบคำพูด, เป็นประโยกเป็นตอน และเป็นวรรคตามแต่คำพูดจะมาก หรือน้อย. คำพูดใดติดกัน ให้เขียนเป็นคำติดกัน, ใดไม่ติดกันนั้นให้เขียนเว้นระยะไว้ หรือ “ ເຄື່ອງໝາຍຈຸດ ” ( , ) ลง เพื่อไม่ให้ผู้อ่านติดกัน เช่น : ຝົນຕົກລິນ, ນ້ຳນອງ, ການເດີນທາງໄປມາຫຍຸ້ງຍາກ. ถ้าหากใช้จุดเพื่อคั่นหลายคำที่อยู่ติดกันนั้นให้ใช้ “ ຄຳຕໍ່ ” ( คำสันธาน ) เช่น “ ແລະ ” ลงต่อหน้าคำสุดท้าย, เช่น : ນາງ ເກດແກ້ວ ແລະ [...]

บทที่ ๓: วิธีเขียนตัวหนังสือลาวให้ถูกต้อง (2)

ບົດທີ່ ໓: ວິທີຂຽນຕົວຫນັງສືລາວໃຫ້ຖືກຕ້ອງ (໒) 2. หลักไม้่เอกไม้โท คำพูดในภาษาลาว มีด้วยกัน 6 เสียงคือ : เสียงสูง เสียงต่ำ เอกสูง เอกต่ำ โทสูง โทต่ำ ฉะนั้น มีความจำเป็นที่ผู้เขียนหนังสือลาว ต้องเขียนให้ถูกต้องหลักไ้ม้เอก ไม้โท อย่าได้ใช้ไม่โทใส่คำที่มีเสียงเอก และอย่าได้ใช้ไม้เอกใส่คำที่มีเสียงโทร, จะเป็นเสียงอักษรสูง, กลาง หรือต่ำก็ตาม. ตัวอย่าง : ຂັດແຍ້ງ –ไม่ใช่– ຂັດແຍ່ງ ຍາດແຍ່ງ –ไม่ใช่– ຍາດແຍ້ງ ຄ່ອງແຄ່ວ –ไม่ใช่– ຄ້ອງແຄ້ວ ເລື່ອງ –ไม่ใช่– ເລື້ອງ ຫຼ້າຫລັງ –ไม่ใช่– ລ້າຫຼັງ ໆລໆ Technorati Tags: ວິທີຂຽນ, ຕົວອັກສອນລາວ, ตัวอักษรลาว, วิธีเขียนตัวลาว, ตัวลาว, ภาษาลาว, ลาว, pasalao, lao, laos, lesson, au8ust

บทที่ ๓: วิธีเขียนหนังสือลาวให้ถูกต้อง (1)

ບົດທີ່ ໓: ວິທີຂຽນໜັງສືລາວໃຫ້ຖືກຕ້ອງ (໑) จริง ๆ แล้ว ผมข้ามสองบทมานะครับ คือบท “การผสมอักษร” และ “วิธีผันเสียง” เพราะรู้สึกว่า จะไม่ค่อยรู้เรื่องเท่าไหร่ จำเป็นต้องสอนกันต่อหน้าถึงจะเข้าใจ ไว้ยังไง จะหาวิธีมาทดแทนครับ มาเข้าบทใหม่กันเลย สำหรับบทนี้ เราจะมีเรียนวิธีเขียนภาษาลาวให้ถูกต้อง ตามหลัการ โดยหลักการบางอย่างที่จำเป็นต้องปฏิบัติให้ถูกต้อง ในการเขียนหนังสือลาวมี : หลักตัวอักษร หลักไม้เอกไม้โท หลักเครื่องหมายวรรค หลักการใช้ตัว “ ຮ ” ( ฮ ) และตัว “ ລ ” ( ล ) หลักการใช้สระจำนวนหนึ่ง 1. หลักการตัวอักษร หลัการใช้ตัวอักษารลาว ต้องเีขียนให้ถูกตัวอักษรสูง, อักษรกลาง และอักษรต่ำ. อักษรต่าง ๆ ที่มักใช้สลับกันเช่น : ตัว “ ຂ ” กับตัว “ ຄ ” ตัว “ ສ ” กับตัว [...]

ສຸພາສິດເວົ້າເຖິງຄວາມບໍ່ຊື່ສັດ

1. ເຫລັກຄົດ ເອົາໄວ້ເຮັດຂໍ ເຫລັກງໍ ເອົາໄວ້ເຮັດກ່ຽວ ຄົນຄົດລ້ຽວ ເອົາໄວ້ບໍ່ດີແທ້ເນີ 2. ຢ່າໄວ້ວາງໃຈຊ້າງສານ, ງູເຫົ່າ, ຂ້າເກົ່າ, ເມຍຮັກຢ່າວາງໃຈ - ຊ້າງສານ: ເພາະເປັນຊ້າງທີ່ໃຫຍ່ອັນຕະລາຍ, ມັນບໍ່ມີສະຕິປັນຍາເພື່ອທົບທວນຄວາມດີ ຄວາມຊົ່ວຄືຄົນ: ຍາມໃຈຮ້າຍມັນອາດບ້າຂຶ້ນມາຍາມໃດກໍ່ໄດ້, ບໍ່ແນ່ນອນ ເຖິງຕອນນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ເຈົ້າຂອງມັນ ກໍ່ອາດຂ້າໄດ້. - ງູເຫົ່າ: ເປັນສັດທີ່ມີພິດ ມັນບໍ່ຮູ້ບາບບຸນຄຸນໂທດ, ບໍ່ຄວນຈະໄວ້ໃຈບໍ່ດັ່ງນັ້ນຈະເປັນເໝືອນ ນິທານ ພໍ່ນາກັບ ງູເຫົ່າ. ພວກເຮົາຈະໄປທວງເອົາບຸນຄຸນນຳສັດບໍ່ໄດ້. - ຂ້າເກົ່າກໍບໍ່ຄວນໄວ້ໃຈ ເພາະເຄີຍເປັນທາດເປັນຂ້ອຍເຮົາມາກ່ອນ ແລ້ວອາດຈະມີແນວຄິດອາ ຄາດບາດໝາງນຳມາແກ້ແຄ້ນ ຫລື ທຳຮ້າຍເຮົາກໍໄດ້. - ເມຍຮັກກໍບໍ່ຄວນເຊື່ອ ແລະ ໄວ້ໃຈເຊັ່ນກັນ. ໃນຂໍ້ນີ້ບູຮານອາດຈະແລເຫັນວ່າ ແມ່ຍິງເປັນ ຜູ້ມີອາລົມຈິດສູງ ແລະ ມີຄວາມຮັກເປັນຫລັກພ້ອມກັນນັ້ນກໍມີຄວາມຄອນແຄນງ່າຍ, ຫລັກໝັ້ນບໍ່ແໜ້ນ, ຮັກສາຄວາມລັບບໍ່ເປັນ ແລະ ມີຈິດໃຈເອນອຽງ (ສຽງນີ້ເປັນທັດສະນະ ຂອງຄຳສຸພາສິດນີ້ ແຕ່ບໍ່ໝາຍຄວາມວ່າ ແມ່ຍິງທຸກຄົນ ຈະເປັນແນວນັ້ນໝົດ). Technorati Tags: ສຸພາສິດ, ບໍ່ຊື່ສັດ, ວາງໃຈ, ເຫລັກຄົດ, [...]

ນິທານ: ກ່ຳພ້າຜີນ້ອຍ (໒)

ใกล้ ๆ ตอนจบแล้วนะครับ สำหรับนิทานเรื่องนี้ เป็นนิทานที่ผมชอบมากเรื่องนึง เคยอ่านตอนเด็ก ๆ ตอนนี้กลับมาอ่านอีกหน ก็ให้ความรู้สึกไปอีกแบบ ^_^ สำหรับท่านใดที่ยังไม่ได้อ่านตอนที่แล้ว สามารถกลับไปอ่านได้โดย คลิกที่นี่ นะครับ ຕົກຮອດເດືອນສິບເອັດ ເຂົ້າໃນນາຖອກຮວງ ສົ່ງກິ່ນຫອມກະຈາຍໄປທົ່ວປ່າດົງ. ຊ້າງໝູ່ຫນຶ່ງ ເຊິ່ງມີຊ້າງພາຍ ງາຍາວສາມວາ ເປັນຫົວໜ້າພາກັນນຳກິ່ນຫອມ ມາຮອດທົ່ງນາຂອງກ່ຳພ້າ. ພະຍາຊ້າງຫົວໜ້າໝູ່ເລີຍຖືກບ້ວງຍັກຂາ. ກ່ຳພ້າມາພໍ້, ຊ້າງຂໍຊີວິດ ແລະ ມອບງາກິ່ງໜຶ່ງໃຫ້ທ້າວ ພ້ອມທັງບອກວ່າ : “ ໃຫ້ລູກເອົາງານີ້ໝູນຫົວນອນຕາງໝອນຄອນ ໆ ຫຼັບໂຊກຊິມາໂຮມທ້າວ ”. ກ່ຳພ້າເອາມາໝູນຫົວນອນຕາມຄວາມພະຍາຊ້າງບອກ. ຕອນກາງຄືນ ເມື່ອທ້າວນອນແຈບຈົມ ນາງ ງາ ລູກສາວຂອງພະຍາຊ້າງ ກໍ່ອອກມາຈາກງາ. ນາງງາດູຕົນກ່ຳພ້າທີ່ນອນໜາວ, ເຄື່ອງນຸ່ງກໍ່ຂາດສ້ອຍ. ນາງໃຊ້ແຫວນທຳມະລົງ ທີ່ພະຍາຊ້າງມອບໃຫ້ນັ້ນ ເນລະມິດ ເຄື່ອງນຸ່ງແພຖືທີ່ຈົບງາມ ເຄື່ອງໃຊ້ເອ້ຍ້ອງໃນເຮືອນ, ແລ້ວນາງກໍ່ແຕ່ງພາເຂົ້າທິບໄວ້ໃຫ້ທ້າວ, ຈາກນັ້ນຈິ່ງກັບຄືນເຂົ້າຢູ່ໃນງາຕາມເດີມ. ຮຸ່ງເຊົ້າມາ ກ່ຳພ້າແປກຕ່າງໃຈຫລາຍ, ຫຼຽວເບິ່ງອັນໃດກໍ່ງາມເຫຼື້ອມໃສໄປໝົດ. ເຄື່ອງນຸ່ງຂອງທ້າວເອງກໍ່ປານຂອງລູກຫຼານພະຍາ, ຫຼຽວໄປຫຼຽວມາ ຊ້ຳເຫັນພາເຂົ້າອາຫານຄາວຫວານ ອອກອາຍຫອມຢູ່. ກ່ຳພ້າກິນອາຫານຢ່າງແຊບນົວ. [...]

บทที่ ๒: วิธีใช้ตัวอักษร และเครื่องหมายต่าง ๆ ( ต่อ )

໒.໑ ວິທີໃຊ້ເຄື່ອງຫມາຍຕ່າງ ໆ ( วิธีใช้ตัวเครื่องหมายต่าง ๆ ) ใน การเขียนหนังสือลาว ก็เหมือนกับหนังสือชาติอื่น ๆ การนำใช้เครื่องหมายต่าง ๆ ก็มีความสำคัญเช่นกัน เพราะมันจะช่วยให้การเขียนหนังสือถูกต้องตามหลัการ และเป็นระเบียบสวยงามอีกด้วย. ฉะนั้น นอกจากการเขียนอักษร, การประกอบอักษรให้เป็นคำพูด หรือประโยกอย่างถูกต้องแล้ว ยังต้องรู้นำใช้เครื่องหมายต่าง ๆ ให้ชัดเจนอีกด้วย. เครื่องหมายต่าง ๆ ที่ใช้ในการเขียนภาษาลาวมีดังนี้ : ເຄື່ອງຫມາຍຈ້ຳ “ . ” ใช้หมายตรงที่หมดประโยก หรือหมดวรรค์เช่น : ການອອກແຮງງານຂອງມະນຸດ ບໍ່ພຽງແຕ່ຜະລິດຊັບສິນ ວັດຖຸທີ່ຕ້ອງການໃຫ້ແກ່ການດຳລົງຊີວິດຂອງມະນຸດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຕິປັນຍາຂອງຄົນນັບມື້ນັບຂະຫຍາຍຕົວ ແລະຄ່ອຍ ໆ ເປັນເຈົ້າທຳມາຊາດ, ຄ່ອຍ ໆ ຄົ້ນພົບຄວາມລັບຂອງທຳມະຊາດອີກດ້ວຍ. ເຄື່ອງຫມາຍຈຸດ “ , ” ใช้เพื่อคั่นคำ ให้ผู้อ่านหยุดพักนิดนึง แล้วค่อยอ่านต่อ. ( ถ้าจะให้ผู้อ่านหยุดพักสั้นกว่า ก็ไม่ต้องใช้จุด, เพียงแค่เว้นวรรค์ก็ได้ ) เช่น : ການອອກແຮງງານຂອງມະນຸດ ບໍ່ພຽງແຕ່ຜະລິດຊັບສິນ [...]

บทที่ ๒: วิธีใช้ตัวอักษร และเครื่องหมายต่าง ๆ

ບົດທີ່ ໒: ວິທິໃຊ້ຕົວອັກສອນ ແລະເຄື່ອງຫມາຍຕ່າງ ໆ ໒.໑ ວິທີໃຊ້ຕົວອັກສອນ ( วิธีใช้ตัวอักษร ) ກ. ວິທີໃຊ້ພະຍັນຊະນະ ( วิธีใช้พยัญชนะ ) การนำใช้พยัญชนะในภาษาลาวทั้ง 26 ตัวนั้น มีวิธีใช้อยู่ 2 อย่างคือ : ใช้เป็นพยัญชนะแกน ( ตัวอักษรแกน ) และ ใช้เป็นตัวสะกด. พยัญชนะแกน เป็นพยัญชนะตัวออกเสียง ในพยางค์ที่ไม่ใช่เสียงสะกด. พยัญชนะแกนลวมทั้งพยัญชนะเค้า และพยัญชนะผสม. พยัญชนะเค้า เป็นพยัญชนะแกนตัวเดียว ที่ผสมด้วยสระ มีตัวสะกดอยู่ข้างหลัง หรือไม่มีก็ตาม ดังนี้ : ກາ ປີ ແຂ ເຄືອ ຍາວ ດອນ ຕ່າງ ເມືອງ ตัว ກ ປ ຂ ຄ ຍ ດ ຕ ມ ที่มีอยู่ในคำเหล่านั้น เรียกว่าพยัญชนะเค้า. พยัญชนะผสม [...]

บทที่ ๑.๖: วรรณยุกต์

ບົດທີ່ ໑.໖: ວັນນະຍຸດ วรรณยุกต์ คือตัวอักษรจำพวกนึง ที่ใช้สำหรับเปลี่ยนเสียง เพื่อให้สำเนียงเสียงพูดแตกต่างจากเสียงของสระ และพยัญชนะเดิม, ตัวอย่างคำว่า “ມ້າແລ່ນ” ( ม้าแล่น –ม้าวิ่ง ในภาษาไทย) เมื่อไม่ใส่วรรณยุกต์ก็จะออกเสียงเป็น “ມາແລນ” (มาแลน) แทน ซึ่งเป็นคำที่ไม่มีความหมายอะไร วรรณยุกต์ในภาษาลาวนั้น จะมีด้วยกัน 4 ไม้ ดังนี้ครับ: ່ เรียกว่า ໄມ້ເອກ แปลว่า ໄມ້ທີ່ຫນຶ່ງ ້ เรียกว่า ໄມ້ໂທ แปลว่า ໄມ້ທີ່ສອງ ໊ เรียกว่า ໄມ້ຕີ แปลว่า ໄມ້ທີ່ສາມ ໋ เรียกว่า ໄມ້ຈັດຕະວາ แปลว่า ໄມ້ທີ່ສີ່ ถึงจะมี 4 ไม้ แต่ส่วนมากแล้ว จะนิยมใช้กันแค่ไม้เอก กับไม้โท. การใช้วรรณยุกต์ทั้งสี่นั้น ให้เขียนไว้บนหัวของตัวอักษรแกนของคำนั้น ๆ เสมอ เช่น: ກ່າ, ກ້າ, ກ໊າ, ກ໋າ. เพราะมีวรรณยุกต์ จึงช่วยให้เราสามารถเขียนคำพูดในภาษาลาวได้มากเพียงพอต่อการสื่อสารในทุกระดับ Technorati Tags: [...]

บทที่ ๑.๕: สระ

ບົດທີ່ ໑.໕: ສະຫຼະ สระคือตัวอักษรหมวดนึง ที่ใช้ประกอบใส่กับพยัญชนะ ให้อ่านออกเสียงเป็นพยางค์ หรือ เป็นคำพูด. สระในภาษาลาวนั้น มีทั้งหมด 28 ตัวด้วยกัน ซึ่งจะแบ่งออกเป็นสองประเภทคือ: ສະຫຼະເຄົ້າ ( สระเค้า ) และ ສະຫຼະປະສົມ ( สระผสม ) - สระเค้ามี 15 ตัวคือ: ອະ, ອາ, ອິ, ອີ, ອຶ, ອື, ອຸ, ອູ, ເອ, ໂອ, ອໍ, ໄອ, ໃອ.- สระผสมมี 12 ตัวคือ: ເອະ, ແອ, ໂອະ, ເອາະ, ອົວະ, ອົວ, ເອິ, ເອີ, ເອຶອ, ເອືອ, ເອັຍ, ເອຍ สระเค้า และสระผสมมีทั้งเสียงสั้น และเสียงยาว ดังนั้น [...]