ພາສາລາວມື້ລະຄຳ

ช่วงนี้ก็เข้าเทศกาลสงกรานต์กันแล้ว หลายคนคงวางแผนไปเที่ยวต่างจังหวัดกัน อาจจะกลับไปเยี่ยมบ้าน หรืออะำไรก็ว่ากันไป ว่าแต่คุณทราบหรือไม่ว่า ในประเทศลาวเค้าเรียกเทศกาลนี้ว่าอะไรกัน?

เทศการสงกรานต์นั้น สำหรับในภาษาลาวก็มีเหมือนกัน แต่จะเรียกได้หลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็น

• “ບຸນສົງການ”
• “ບຸນຮົດນ້ຳ”

*ที่นี่ เค้านิยมเรียก “เทศกาล” ว่า “ບຸນ” และสำหรับเทศกาลสงกรานต์นี้ จะเรียกว่า “ບຸນຮົດນ້ຳ”
หรืออีกอย่างว่า “ບຸນສົງການ” (อันหลังไม่ค่อยนิยม)

• “ບຸນເດືອນຫ້າ” (บุญเดือนห้า) เป็นแบบที่นิยมมาก เพราะเทศกาลนี้มีขึ้นใน “ເດືອນຫ້າລາວ” นั่นเอง

*แล้วก็อีกเรื่องนึงคือ สำหรับในลาวนั้น จะถือว่าเดือนลาวจะเร็วกว่าเดือนสากล ๑ เดือน ก็เลยว่าจัดกันเดือน ๔ สากล แต่เป็นเดือน ๕ ลาว (หวังว่าจะไม่งงนะ) –(ตรงนี้ทราบมาว่าในเมืองไทยก็เหมือน ๆ กัน ขอช่วยยืนยันด้วยครับ ขอบคุณครับ)

“ບຸດຮົດນ້ຳ” หรือ “ບຸນປີໃຫມ່ລາວ” จะเริ่มตั้งแต่วันที่ ๑๓ ไปจนถึงวันที่ ๑๕ เดือน ๕ ในบางปี และเริ่มตั้งแต่วันที่ ๑๔ ถึง ๑๖ ในบางปี รวมถึงปีนี้ด้วยครับ

ใน ๓ วันที่ว่านี้ จะแบ่งเป็น:

• วันแรก วันที่ ๑๔ เรียกว่า “ວັນສັງຂານລ່ວງ” ปีนี้ตรงกับแรม ๑๓ ค่ำเดือน ๕
• วันที่สอง วันที่ ๑๕ เรียกว่า “ວັນເນົາ” ปีนี้ตรงกับแรม ๑๔ ค่ำเดือน ๕
• วันสุดท้าย วันที่ ๑๖ เรียกว่า “ວັນສັງຂານຂຶ້ນ” ปีนี้ตรงกับแรม ๑๕ ค่ำเดือน ๕

ในบางแขวง จะจัดพิเศษหน่อย อย่างใน “ຫລວງພະບາງ” ก็จะมีการ “ແຫ່ນາງສັງຂານ” เป็นต้น ซึ่งผมก็หวังว่า จะมีภาพบรรยากาศมาฝากให้ทุก ๆ ท่านที่สนใจได้ชมกัน

Technorati Tags: ບຸນຮົດນ້ຳ, ບຸນສົງການ, ປີໃຫມ່ລາວ, สงกรานต์, ปีใหม่ลาว, บุญเดือนห้า, ບຸນເດືອນຫ້າ, ເດືອນຫ້າລາວ, เดือนห้าลาว, pasalao

เขียนวันละนิด ละกันครับ อิอิ

วันนี้จะเล่าเรื่อง “เมืองหลวง” ให้ฟังครับ คือปกติแล้วเนี่ย คนลาวเองจะเรียก “ເມືອງຫລວງ” โดยในความหมายอันเป็นที่เข้าใจกันดีว่าหมายถึง “ຫລວງພະບາງ” (หลวงพระบาง) ซึ่งตรงนี้บางคนฟังแล้วงงเลย คิดว่าพูดถึง “ວຽງຈັນ” (เวียงจันทน์) เสียอีก ;P

เวลาเราเรียก “ຫລວງພະບາງ” จะเรียกสั้น ๆ ว่า “ເມືອງຫລວງ” แต่หากเรียก “ວຽງຈັນ” (เวียงจันทน์) เราจะเรียกกันว่า “ວຽງ” (เวียง) เฉย ๆ อย่าเช่นว่า:

ສົມສັກ: ປີໃຫມ່ນີ້ເຈົ້າຊິຂຶ້ນໄປເມືອງຫລວງບໍ່? (ปีใหม่นี้คุณจะขึ้นไปเมืองหลวง (พระบาง) ไหม?)
ສາຍໃຈ: ບໍ່ໄປດອກອ້າຍ ນ້ອງຊິຢູ່ວຽງນີ້ແຫລ່ະ ຄືຊິບໍ່ຂຶ້ນໄປດອກ (ไม่ไปหรอกพี่ น้องจะอยู่เวียง (จันทน์) นี่แหละ คงไม่ขึ้นไปหรอก)

อ่า… วันละคำจริง ๆ คราวนี้ *-*

Technorati Tags: ເມືອງຫລວງ, ວຽງຈັນ, ຫລວງພະບາງ, เมืองหลวง, เวียงจันทน์, au8ust, pasalao

ช่วงนี้ธุรกิจที่ทำกำลังยุ่ง ๆ อยู่อ่ะครับผม คงจะไม่ได้มาโพสต์ตอนใหม่ ๆ แล้วนะครับ อาจจะกลับมาอัพเดทอีกภายใน ๒ เดือนหน้านี้ หรือเร็วกว่านั้น

อย่างไรก็ตาม เพื่อน ๆ พี่ ๆ น้อง ๆ ที่สนใจภาษาลาว หากมีคำถามเกี่ยวกับประเทศลาว หรือภาษาลาว ก็สามารถโพสต์เข้ามาได้ในหน้า ถามมา-ตอบไป นะครับ ผมจะแวะเข้ามาดูเท่าที่เวลาจะอำนวยให้

ขอบคุณทุก ๆ ท่านที่แวะเข้ามาครับ

ສັງສິນໄຊ

ຕອນ: ສຸບິນບັ້ນ

ບັດນີ້ ຈັກກ່າວພູໃຊ່ທ້າວສະເວີຍຣາດເປັນຈານກ່ອນແລ້ວ ຟັງຍິນດົນຕີປະ ດັບກ່ອມຊໍຊຸງໃຄ້ພູມີຊ້ອນຊົມສເນທຽມພ່າງ ໄສຍາດຍັ້ງຍາມນ້ອຍໜຶ່ງຝັນ ປຸນດັ່ງຂ້າ ຕ່າງດ້າວເດີນຮອນຮຽນສານ ສີພັນກະບວນດັ່ງໂຂນເຂົາແຕ້ມ ເຈຣະຈາເຂັ້ມຄຳຟຸນ ຊຶກຊາກ ພູວະນາດນ້ອຍໃນຫວິ້ນຫວ່າກົວ ເຍື້ອງຖອດດ້າງດາບ່ຽງບັງຄີງພາຍມັນຖື ເຖື່ອນເຖິງເຖືອເນື້ອ ຟັນແຂນຂ້າງຂວາເຂີນຂາດໄຫລ່ລົ້ນລົງເທົ້າທົ່ວທະລາ ວີບາກ ດ້າມໂດຍຢັ່ນຢາສແລງ ພູທອນໄຫລສລົບອອກຄວາມຫິວໄຫ້ ເມື່ອນັ້ນບົວນາງຄົ້ນ ຄຳນັນສະດຸ້ງຕື່ນ ພຣະຄ່ອຍຮູ້ຮຸ່ງເຍື້ອນຍັງສະອື້ນສັ່ນສາຍ ຝູງແກວ່ນໃກ້ຮຽກຮ່ຳ ໂຮມຂວັນ ເຊັນໆຊົລທານອງທ່າວເທທັງຄ້າຍ ແມ້ງນຶ່ງຄຳເຖິງໄທ້ເທພີ ພຣັນຮອດ ໜ້າບ່າເບື້ອງທັງໄຫ້ຫອດຫິວ ເປັນເພື່ອດຳດວນເຂັ້ມໄຂໂທດທັນອົງທ່ານລື ຕູຈັກ ກວາງຄູນຄູ່ຮາມຮຽງຂ້າແນມຫາຍຮ້ອນຢາຢຽດຢ້ານຫ່າງ ເຊີນພໍ່ດ້ຳຄາຍແຄ້ນໂທດ ພຣະອົງແດ່ເຖີ້ນ ເມື່ອນັ້ນນ້ອງທ່ານເຂົ້າຄຸງພີ່ພັນແຂນ ເຣັງໂຍຍັງຮຸ່ງຄີງຄອຍນ້ອງ ນັ້ນບໍ່ເມື່ອນັ້ນພູມີເຍື້ອນຕີງຕົນຕັ້ງທ່ຽງ ເລັງລ່ຳຮ້ານໂຮງຄ້ອນໂຄດ ທ້າວໃຫ່ຽຍ້າຍ ລິນລ້າງສ່ວນສົງ ຊວາດໆນ້ຳຮວາຍຮວາດຄັນທາ ພໍດີສະເດັດອອກມາເກີຍກວ້າງ ຫລາຍຖັນຖ້ອງຕາວແວງຣະວັງຣາດ ຄົນຄັ່ງເຄົ້າໂຮງຮ້ານລຸ່ມເທິງ ມຸນຕີຕັ້ງເຕີມລາງ ລົ້ນທີ່ ໝໍໃຫ່ຽຍ້າຍທູນທ້າວທີ່ຢຳ ເມື່ອນັ້ນເຈົ້າໂລກກວ້າງແກ້ກ່າວກອນຝັນ ເສັງເສ ນາໝູ່ເຄີຍຄະນິງຮູ້ ເມື່ອນັ້ນໝໍທວາຍແຈ້ງທູນທັນເທວະຣາດ ຮູ້ບໍ່ພັ້ງພອນແກ້ວກາບ ຖວາຍ ຮອຍທີ່ຍົດແຕ່ເທົ້າທຸກທີບນະຄອນຄົນມາມວນປະດັບກາບກອນກອຍນ້ອມ ຢຽວທໍ່ເສັຽກະສັດເຊື້ອພົງພັນພຽງພຣະເນດ ເໝືອນວ່າເຊື້ອຕ່າງທ້າວທວນດັ້ນລອບ ເລືອມ ປາງເມື່ອສີວິຣາດຮູ້ທົງແທ່ນຕາງຕາວັນນັ້ນ ລາງລືປະຖົມແຕ່ງບຸນແປງໄວ້ ພຣະກໍມີສາວເຊື້ອບຸນເພັງພຽງພຣະເນດ ເຊັງທ່ອນທ້າວທະລັງຮ້ອຍຮູບງາມ ນາງ ນັ້ນແນນກ່ອມກ້ຽວທ້າວຊື່ສິລິໄຊ ບິດອນດົນນິມິດເຍື່ອງພຮະອົງເອົາແກ້ວ ລຸນເລົ່າ ເສັຽສມອນແກ້ວເກັງຍາລູກມິ່ງ ທ້າວຕ່າງຕຸ້ມຍົນຍ້າຍຍິ່ງລົມ ຂ້າມຂອບຟ້າຫລາຍ ຖ່ານເຈັຽຣະການ ພໍເມື່ອເວຣາຄາບຄອມມາມີແທ້ ອັນນີ້ເກັງຈັກເສັຽກະສັດເຈົ້າໃນ ເມືອງເໝືອນທ່ານ ເຄາະຄາດເຂົ້າປີຮ້າຍຮ່ວມມາພຣະເອີຍ ຄັນວ່າກາຍເຫດຮ້າຍມີ ໂຊກຊວນເຖິງ ຢຽມຈັກໄກກົງນະຄອນເຄີກເຮົາຮາມຊ້າ ດີທໍ່ປຸນໝໍແກ້ພະລີກັມບົນ ເບີກ ເຄາະຄາດເນື້ອນາງນັ້ນເບົ່າຄາພຮະເອີຍ ໝໍກ່າວແກ້ວທູນທອດເທໂວ ພູມີ ມາຍທວງທຸກກ່າວເຂົາຂຸນຂ້າ ເມື່ອນັ້ນ ມັສການມ້ຽນມຸນຕີລາເລີກ ທຸກສ່ຳເໜົ້ານາງ ທ້າວພາກວັງ ສຸບິນບັ້ນພຣະອົງການຝັນຫຼາກ ແລ້ວທໍ່ນີ້ປະນົມໄທ້ທີ່ຢຳ ກ່ອນແລ້ວ.

ສັງສິນໄຊ

ຕອນ: ຍັກກະສັນບັ້ນ

ບັດນີ້ ຈັກກ່າວມະຫາຍັກເຖົ້າເນົາໃນອະໂນຣາດ ເປັນອາດໃຕ້ລຸ່ມຟ້າສວງ ເສື້ອສ່ວນສິນ ເຊັງວ່າກຸມພັນແທ້ທະຣົງລືຣິດທິເດດ ຮູ້ຮ່ຳຖ້ວນຄອງຊັ້ນສາຕສິນ ຈົບເພດດ້ວຍມົນມາກຢາຢຳ ເທິງທໍຣະນີໄປ່ປຸນໃຜພ້ຽງ ເປັນພົງເຊື້ອເວດສຸວັນເທວະຣາດ ພຣະໃຫ້ຖືດ່ານດ້າວເປັນແຫ່ງຜີ ທໍ່ໄປ່ມີເຜົ່າພ້ຽງພຣະເຍັຽຍອດເທພີ ເປັນພຣະຍາໂທນຢູ່ເນົານອນແລ້ງ ສົມບັດລົ້ນກອງມະນີນັບໂກດ ພິສລ່າງລ້ວນລືໄຮ້ຮ່າງແຄນ ມີທໍ່ຄິດໃຄ່ດ້ວຍດອມມິ່ງມະເຫສີ ທົນທວງກະສັນສິ່ງໄຟຮົມເອົ້າ ຫລິງດູກ້ຳບຸຮານ ຮຽງຮ່ວມກັນນັ້ນ ອັນວ່າພຣະມິ່ງຂ້າຂານເບື້ອງຝ່າຍໃດ ຈັກວ່າເປັນຊາດເຊື້ອນາມ ນາດແນວດຽວນີ້ລື ຮູ້ວ່າເນົາໃນມະນຸສໂລກຄົນນະຄອນກວ້າງ ຮູ້ວ່າເປັນພົງເຊື້ອນາ ໂຄຄຸທຣາດ ສັງມາໄລພີ່ໄວ້ໃຫ້ແດດິ້ນດັ່ນດຽວນີ້ເດ ຄ້ອມວ່າແລ້ວລາຣາຊປາງທອງ ຮວາຍມົນໂອມແອ່ວທະຍານຍັງຟ້າ ແຍງຫົນກ້ຳກະໃດທອງເທວະຣາດພົ້ນກີບຟ້າ ຂຽວດັ້ນດຸ່ງເຖິງມັນກໍເຂົ້າຂາບທ້າວສຸວັນນະຣາຊເທໂວ ພູມີຊົມຊື່ນຖາມຖແລງຖ້ວຍ ມາລືກຸມພັນຜູ້ລືກຽນກົງໂລກກູເອີຍ ເຊື້ອສ່ຳເໜົ້ານາງທ້າວຄ່ອຍຄົງແດ່ລື ເມືອນັ້ນ ທ້າວໃຫ່ຽຮູ້ຮັບພາກເທໂວ ພົງພັນຍັງຄ່ອຍຄົງພົບໜ້າ ບັດນີ້ ໂສກາກ້ຳແດນໃດຫາຍ ຫ່ວງແຄ້ນແຕ່ຂ້າພຣະບາດເຈົ້າ ໃຈຂ້ອງຂອດຂລັງ ເພາະເພື່ອພັດປະກອບແກ້ວ ພອຍພາກພຣະຊາຍາ ທະນົງຈອນເຈັຽຣະຈາກກັນໄກລ້ຳ ຂໍແກ່ມະຫາຈັກເຈົ້າໃຈ ຄາມຄະນິງມາກ ໂຜດຜູ້ຂ້າບົນບ້າງບອກຈິງແດ່ຖ້ອນ ຂໍຈົ່ງຊີ້ຮ່າງບັ້ນບຸຮານເນື່ອງແນນສົມ ຂ້າຈັກກອຍໃຈຈົງແອ່ວໂອມເອົາຊ້ອນ ເມື່ອນັ້ນເທໂວຮູ້ ຄຳເຄືອງຄະນິງ ແມ່ເມື່ອຈັກບໍ່ບອກແທ້ຢຽວກັ້ນເກື່ອນຕາຍ ເມື່ອນັ້ນອົງຕັດຊີ້ເສົາວະນີເນືອງກ່າວ ນາງນັ້ນລົງເກີດກ້ຳນະຄອນລ້ານໂລກຄົນ ເປັນນ້ອງທ້າວຊັ້ນຊື່ເປັນຈານ ຮຽກວ່າສຸ ມຸນທານາງຮູບສະເມີເໝືອນແຕ້ມ ບຸນສູງເຊື້ອຊຽງຂວາງຂັດຕິຍະຣາດ ໂສມຍິ່ງຍ້ອຍ ລືເທົ້າທົ່ວແດນ ກໍໄປມີເຜົ່າພຽງອົງອາດທຽມທົງ ບໍຣິວານນັບໝື່ນນາງນອນເຝົ້າວັນ ຄືນຄ້າຍຕາວະຕິງໄຕໂລກ ເສບໜໍ່ໄທ້ຣະງົມກົ້ວກ່ອມປາງ ພີ່ມັນສ້າງຍ່ານກວ້າງ ເປັນເອກມະຫາວົງ ໂຍທານັບແຮ່ກອງກາງນ້ຳ ໃນນະຄອນໃຕ້ກຽນໄກເກັງເດດລື ທ່ານທ້າວທັງຄ້າຍສ່ວນສິນ ກົວຈັກເປັນບາບເບື້ອງບັງບຽດຄຸງຄີງທ່ານເອີຍ ຄວນທີ່ຟັງເຮົາຢຸດຢ່າດົນດຸຮ້າຍ ເມືອນັ້ນກຸມພັນຕ້ານຄຳເບັງນົບນອບ ລ້ຳລຸ່ມຟ້າບໍ່ມີຢ້ານ ຢ່ອນໃຜພຣະເອີຍ ຊື່ວ່າບຸນເຄີຍໄດ້ປຸນວາງໄວ້ເປົ່າເປັນລື ຂໍແກ່ພຣະຍ່ຳເກົ້າເລັງຂ້າສ່ອງຍານແດ່ຖ້ອນ ບັດນີ້ຂ້າຈັກລາພາກພື້ນພູວະນາດເທໂວກ່ອນແລ້ວ ກຸມພັນຖວິນ ນອບພຣະກາຍກອນຍ້າຍ ເຖິງແຖວຊັ້ນກະໃດທອງທະຍານຮີບ ເມີນມຸ່ງຜາສາດ ແກ້ວເຮືອງຮ້ານຮອດພລັນ ແລລ່ຳຢ້ຽມແປນເປົ່າເລີຍກະສັນ ກຸມພັນສເວີຍໂພດຄາຄືງ້ວນ ຊົລທາເທົ້າສອງແຄມໄຫລຫລັ່ງ ກະສັນກ່ຽວແກ້ວຄືລ້ານລູບທວງ ລືຈັກເຍື້ອນຍາກໄດ້ພໍຍີບຍາມດຽວນຶ່ງນັ້ນ ພໍເມື່ອສຸຣາພາພາງພາດດອຍດົນແຈ້ງ ກຸມພັນແຄ້ນເຄື່ອງມະໂນຄ້ອຍຄັ່ງ ຜີຈັກໃຊ້ແອ່ວອ້ວນໂອມນ້ອງກໍໃຊ່ການຢຽວທໍ່ຜິດເຜົ່າເຊື້ອເຊັງ ຕື່ນເມືອງມົວດີທໍ່ຕົນດຽວຈອນຈອບເອົາດາຍໄດ້ ຂຸນມານຄ້ຳຄະນິງໃນຮີຮ່ຳຮູ້ບໍ່ພັ້ງ ພຣະອົງຄຸ້ມຄາດສອນແລ້ວເລົ່າສວຍຈັກແກ້ວກອຍໃຈຈອມເມກ ຄືຄູ່ຮຸ້ງຮ່ອນຜ້າຍ ຜຍ່ອງລ້ຳລວງບົນເມກເຍືອກກ້ອງກາຍກີບໄພພະນອມ ແຍງທີ່ນະຄອນເປັງຈານຈິ່ມ ກະແສແສນທ້າງ ເລັງເຫັນມຸນທຽນທ້າວກືເມືອງມຸນສຣາດຍອດພຸ່ງພົ້ນພຽງຂ້າວຂື່ພະໂຍມ ຊະພົ່ມພ້າວພັນຍອດຍັງແຊງ ອຸດົມເດັຽຣະດາດຄືວັນຕ້ອງມັນກໍຫລິງໃຈແຈ້ງຫໍນາງນົງຖ່າວ ຕັ້ງຊື່ໜ້າແຝງກ້ຳຝ່າຍຄະເນຜາສາດແກ້ວຊ້ອງຊໍ່ກອງມະນີເຮືອງໆຍົກ ຍອດຮາມຮຽງລ້ອມ ຟັງຍິນເພັງພານເປື້ອງໂບຍບົນກ້ຽວກ່ອມພຸ້ນເຢີ ເລັງຕ່າວໃຕ້ ສວນສົ້ມຍ່ານຍາວ ຄືຄູ່ຫິມະເວດດ້າວເດັຽຣະດາດໄກສອນ ກຸມພັນປະສົງສອດປຸນໄປຢັ້ງ ພໍເມື່ອວັນວຽນຄ້າຍຄາສີແສງຕ່ຳ ເໜືອຍເລັ່ງລົ້ນພົມພ້າວກາບກະຈວນຫອມຍິ່ງພ້ຽງຄັນທະຊາດຮຽງຮົດວິນວອນເຖິງຖືກທວງມ
ານມ້າງ ທົນສະແດເຖົ້າທູນ ເຖິງເທວະຣາດຂໍຊ່ວຍຊັກນາດນ້າວເຖິງຂ້ອຍຊິຄອບຄຸນແທ້ແລ້ວ ບັດນີ້ ຍັກກະສັນ ບັ້ນຫຸນຫວຍຫານາດຖວາຍທ່ານຜູ້ເປັນເຈົ້າໂລກທັມກ່ອນແລ້ວ.
Technorati Tags: ສັງສິນໄຊ, ຍັກກະສະບັ້ນ

ຄວາມຮູ້ເບື້ອງຕົ້ນ ກ່ຽວກັບປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ຂອງພາສາລາວໂດຍຫຍໍ້

ພາສາລາວ, ໂດຍພື້ນຖານແມ່ນນອນຢູ່ໃນກຸ່ມພາສາຄຳໂດດ, ບໍ່ປ່ຽນຮູບຄຳ ມັນແມ່ນໜຶ່ງ ໃນພາສາຄົນສະໄໝບູຮານຕອນປາຍຂອງຍຸກເຫລັກ ຢູ່ໃນພາກພື້ນອາຊີອາຄະເນ.

ຊາດລາວເປັນຊາດທີ່ເກົ່າແກ່ ມີອາຍຸເຖິງ ໕໐໐໐ ປີ. ຕາມທີ່ພໍຮູ້ໄດ້ຈາກເອກະສານປະຫວັດສາດ, ລາວແມ່ນກຳເນີດຢູ່ຕາມສາຍພູອັນໄຕ ( ມົງໂກລີ ) ແລະ ໄດ້ມາຕັ້ງຫລັກແຫລ່ງຢູ່ຕາມລ້ອງ ແມ່ນ້ຳຫ່ວງໂຫ ແລະ ຢັງຊີຈຽງ ( ປະເທດຈີນ ) ປະມານກ່ອນ ຄ.ສ. ໓໕໔໓. ເມື່ອເປັນດັ່ງນັ້ນພາສາລາວກໍ ມີອາຍຸເທົ່າກັບຊາດລາວ ແລະ ກໍອາດຍ້ອນວ່າເກີດຢູ່ໃນເຂດພູເຂົາອັນໄຕ ກຸ່ມຊົນພວກນີ້ຈຶ່ງຖືວ່າ ແມ່ນຕະກູນໄຕ.

ເຜົ່າລາວແມ່ນໜຶ່ງໃນຕະກູນໄຕລວມມີຫລາຍຈຸ້ມເຈື້ອເຊິ່ງແຍກຍ້າຍກັນຢູ່ໃນຫລາຍຂົງເຂດຄື:

໑./ ພວກທີ່ຍ້າຍໄປຢູ່ເຂດອັດສຳ ຂອງອິນເດຍເອີ້ນຕົນເອງວ່າ: ໄຕອາຫົມ

໒./ ພວກທີ່ຢູ່ໃນເຂດລັດຊານ ພາກເໜືອຂອງພະມ້າເອີ້ນວ່າ: ໄຕໃຫຍ່

໓./ ພວກທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍລົງໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານບ້ານເຮືອນຢູ່ຕາມລ້ອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາກາຍເປັນ: ໄຕສະຫຍາມ.

໔./ ພວກທີ່ຍັງຕົກຄ້າງຢູ່ແຜ່ນດິນຈີນຕອນໃຕ້ ມົນທົນຍູນນ່ານ ແລະ ຈຳນວນໜຶ່ງຢູ່ໃນເຂດພາກເໜືອຂອງລາວ ເອີ້ນຕົນເອງວ່າ: ໄຕລື້.

໕./ ພວກທີ່ຖອຍລົງມາຕາມລ້ອງແມ່ນ້ຳຂອງເອີ້ນຕົນເອງວ່າ: ລາວ (ໄຕລາວ).

ຈຸ້ມເຈື້ອທີ່ແຕກອອກເປັນຈຸນີ້, ມີສອງຈຸໃຫຍ່ທີ່ຕັ້ງໂຕເປັນລັດເອກະລາດຄື: ຈຸລາວ ແລະ ຈຸໄທສະຫຍາມ.

ພາສາລາວກວມເອົາພາສາຂອງເຜົ່າລາວທີ່ດຳລົງຊີວິດໃນລ້ານນາ ( ຊຽງໃໝ່ ) ແລະ ພາກອິສານຂອງໄທປະຈຸບັນ.

# ວິວັດທະນາການຂອງພາສາລາວ: ອີງຕາມໄລຍະແຫ່ງການຮ່ວມສຳພັນ ກັບ ພາສາອື່ນ ເພິ່ນແບ່ງໄລຍະວິວັດທະນາການອອກເປັນ ໓ ໄລຍະຄື:

- ໄລຍະທີ ໑: ໄລຍະພາສາຂະຫຍາຍໂຕພາຍໃນ ແລະ ມີການປິຕິສຳພັນກັບກຸ່ມພາສາຕະກູນຄຳໂດດນຳກັນ ( ນັບແຕ່ມື້ກຳເນີດຊາດລາວຈົນຮອດປີ ພ.ສ. ໖໐໐ ( ຄ.ສ. ໕໗ ).

- ໄລຍະທີ ໒: ໄລຍະພົວພັນ ກັບ ພາສາຕ່າງຕະກຸນ ( ທີ່ມີຫລາຍພະຍາງ ແລະ ມີການ ປ່ຽນຮູບຄຳ ) ໃນເຂດອາຊີ. ໄລຍະນີ້ກຳນົດເອົາແຕ່ປີ ຄ.ສ. ໕໗ ເຖິງ ຄ.ສ. ໑໘໙໓. ພ້ອມ ໆ ກັບການໃຊ້ພາສາຂອງຕົນ ແລະ ພົວພັນກັບກຸ່ມພາສາ ຄຳໂດດ, ພາສາລາວກໍໄດ້ພົວພັນກັບພາສາຕ່າງຕະກູນຄື: ພາສາທີ່ມີ ຫລາຍພະຍາງ ແລະ ປ່ຽນຮູບຄຳ. ຕາມປະຫວັດສາດລາວຊາວລາວ ໄດ້ຮັບເອົາ ຫລື ນັບຖືສາສະໜາລັດທິມະຫາຍານແຕ່ປີ ພ.ສ. ໖໐໐ ຜ່ານ ສະມະນະທູດຈາກອິນເດຍຝ່າຍເໜືອ. ລັດທິມະຫາຍານໃຊ້ພາສາສັນ ສັນສະກິດເປັນພາສາບັນທຶກພຸດທະທຳຄຳສອນ ແລະ ປັດຊະຍາ. ເມື່ອເປັນແນວນັ້ນກໍໝາຍຄວາມວ່າ: ພາສາລາວເຮົາໄດ້ມີການແຊກສົມກັບ ພາສາສັນສະກິດອັນເປັນພາສາທີ່ມີຫລາຍພະຍາງ ແລະ ປ່ຽນຮູບຄຳ.

- ໄລຍະທີ ໓: ໄລຍະການພົວພັນ ກັບ ພາສາເອີຣົບ ( ອາດນັບເອົາແຕ່ປີ ຄ.ສ. ໑໘໙໓ ເຖິງ ປະຈຸບັນ )

# ລັກສະນະຂອງພາສາລາວ:

- ມີສັບບັນຍັດຫລາຍ ແລະ ຄຳຢືມກໍມາກມາຍ.

• ຮູບແບບສຳນວນມີລັກສະນະກະທັດຮັດ, ນຳໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນເຂົ້າໃນການຂີດຂຽນ.
• ມີການໃຊ້ຫລັກວິຊາພາສາສາດເຂົ້າຊ່ວຍໃນການຄົ້ນຄວ້າພາສາແມ່.

໑.) ພະຍັນຊະນະໃນພາສາລາວ ໃນປີ ຄ.ສ. ໑໘໙໓ ເຖິງປະຈຸບັນທັງໝົດມີ ໓໒ ຕົວ ໂດຍນັບເອົາ ພະຍັນຊະນະ ແລະ ພະຍັນຊະນະປະສົມ, ພາສາລາວບໍ່ຮັບຮູ້ການມີໂຕ “ ຣ​ ”, ບໍ່ໃຊ້ອັກສອນຈູງ ແລະ ຮັບຮູ້ອັກສອນຄວບມີແຕ່ໂຕດຽວຄື: ຕົວ “ ວ ”.

ທີ່ມາ - ພາສາລາວ ສຳລັບວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດພື້ນຖານ ພາກວິຊາພາສາລາວ-ສື່ສານມວນຊົນ ຄະນະອັກສອນສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ

****เดี๋ยวจะมาทำฉบับภาษาไทยครับ รอแป๊บ…

วรรณคดี “ ສັງສິນໄຊ ” เป็นหนึ่งในนิทานที่เก่าแก่มาก อ่านยาก และเข้าใจยากมาก คนลาวสมัยนี้ โดยเฉพาะวัยรุ่นจะมีน้อยนักน้อยหนาที่อ่านแล้วรู้เรื่องกัน เนื่องมาจากการใช้ศัพท์ภาษาในเรื่องนั้น ค่อนข้างจะเป็นศัพท์ภาษาสมัยเก่า และมีความเกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนาอยู่มาก ดังนั้น ถ้าไม่ชอบเข้าวัดเข้าวาด้วยแล้ว จะยิ่งไม่รู้่เรื่องอย่างแรง เรามาลองอ่านกันดูนะครับ

ສັງສິນໄຊ

ຕອນ: ສົມມຸດຕິບັ້ນ (ນະມັດຖຸ)

ສີສຸມັງຄະລະເລີດລ້ຳສິດທິເດດລືຊາ ນາໂຖສຸດຍອດຍານໄຕແກ້ວສວັດດີ ນ້ອມໃນທັມພຸທບາດ ຄຸນພຣະຍົກໃສ່ເກົ້າຊຸລີລ້ຳຍອດຍານ ຂວບເມື່ອຮ່ວນໆຟ້າຮ້ອງ ຮ່ຳຣະງົມຝົນ ພຸ້ນເຢີ ວາໂຍຜລຽງລ່ວງໄຄວຄຸມດ້າວພຶກສາກ້ຽວແສນກໍກາງກີບ ຣະດູພືຊໂພດພ້ອມເພັງຖ້ວນເຖື່ອນແຖວ ຍາມນັ້ນມະຫາເມກເຄົ້າຄະນົງເນັ່ງບັງບົດສຸຣະພາອຽງອວ່າຍແລງລົງໄມ້ ອາທິດຈອນຈັນແຈ້ງເດືອນສາມສັຕພິດ ສລຸລູບເນື້ອເນົາ ວະຊ້ອຍຊອບຍານ.

ເມື່ອນັ້ນ ປາງຄຳຄຸ້ມຄະນິງທັມທົງມາກ ເຫັນຮຸ່ງຍານຍອດແກ້ວທຽວໃຊ້ຊາດ ພຣະອົງ ໃຄ່ຈັກຕົກແຕ່ງຕັ້ງແປປັ່ນເປັນໄທ ເອັງຊຸລີເຊີນສວງ ຊ່ອຍຍານຍາມແຄ້ນ ຈະຕຸໂລກາກ້ຳໄອສວນແສນທີບ ກັບທັງຄຸທນາກເໜົ້ານາງທ້າວເທພຄຸນ ເຊີນຊ່ອຍຮີ ຮ່ຳປ້ອງແປງກາບກອນປະຈິດ ໄວ້ແກ່ໄຕຕອງບຸນແວ່ນແຍງຍາມແຄ້ນຕາມທີ່ເອັງຊຸ ລີເທົ້າທວານສາມປະນົມນອບມານີ້ ຄຸນຍ່ອມຍົກໃສ່ເກົ້າຕະເກີງຕັ້ງຊູ່ຍາມ ບັດນີ້ຂ້າ ຈັກປຸນແຕ່ງຕັ້ງ ໄຂຊາດແປທັມກ່ອນແລ້ວ ເປັນທີ່ຍຸແຍງຝູງພ່ຳເພັງພາຍຊ້ອຍ ຄວນທີ່ອັສຈັນລ້ຳໂລກາກົງໂລກເຮົານີ້ມີໃນຫ້າສິບຊາດແທ້ທຽວໃຊ້ສົ່ງເວນ ແທ້ແລ້ວ.

ຍັງມີນັຄເຣດລ້ຳຊັ້ນຊື່ ເປັງຈານ ນິຄົມຄົນຄັ່ງເພັງພໍຕື້ ຂຽງຫລວງລົ້ນລຸງລັງ ລ້ານຍ່ານ ນ້ຳແຜ່ລ້ອມລະວັງຕ້າຍຊົ່ວຄາວ ຮຸ່ງຄ່ຳລົ້ນຊາວເທດທຽວສະເພົາ ອຸດົມ ໂດຍດັ່ງດາວະດິງຟ້າ ລືກຽນເທົ້າທາດາແດນທີບເມືອງໃຫຍ່ກວ້າງຄົນເຄົ້າຄັ່ງໂຮມ ພູເບດສ້າງທ່ອນທ້າວກຸສຣາດນາມກະສັດ ປາກຽນນັນນອກຊຽງເຊັງອ້າງ ນັບແຕ່ບຸຣີ ລ້ຳນະຄອນຄົນໃດປຽບ ໂຮງໃຫຍ່ກວ້າງອໍຣະທຶ້ມຜ່ານຊຽງ ປະດັບຊໍ່ຟ້າມຸກມາດດາວຄຳ ມຸງທອງແດງຫລໍ່ຕັນຕາງຟ້າມະເຫສີເຈົ້າຈັນທາທຽມຣາດ ໂສມຍິ່ງຍ້ອຍປຸນປັ້ນ ປຽບຂຽນ ບໍຣິວານເໜົ້າໃນປາງນັບໝື່ນປະດັບເຄື່ອງຮ້ອຍຕະເກີງເກົ້າກ່ອມຜິວ ພູ ເບດສ້າງນະຄອນໃຫຍ່ຍຸກະເສີມ ມຽງໆພາຍງາຄຳຢູ່ໂຮງພັນຊ້າງ ອັສດອນມ້າມະໂນໄມຮ້ອຍຄູ່ ນາຍແອບຟ້ອນພະລານກວ້າງແກວ່ງແພນ ຮຸ່ງຄ່ຳອື້ອາມາດຊຸມສນາມ ໂດຍເດີມກະບິນຊົ່ວລາວປະຖົມເຖົ້າ ຊຽງຫລວງລົ້ນລະງົມຄົນເຄົ້າຄື່ນ ທຸກທ່ວຍໃຕ້ ລຸ່ມຟ້າພັນທ້າວທອດທອງ ລາວໃຫຍ່ຕັ້ງເດັຍຣະດາດຂອງຂາຍ ອາຮາມເຮືອງຮຸ່ງສີແສງແກ້ວ ມີທັງສັງຄະຮູ້ແປທັມໄຂສາດ ຮຸ່ງຄ່ຳເຊົ້າຕາມໄຕ້ເຮື່ອເຮືອງ ລືນາດທ້າວ ແດນທີບເຂົາຂາມ ພັນເມືອງມາສ່ວຍທອງທັງຄ້າຍ ຍຸກະເສີມເວ້ນອົລຫົນຫາຍໂສກ ທໍ່ວ່າພູວະນາດໄຮ້ແນວນ້ອງບໍ່ຫລາຍ ມີທໍ່ເຍົາວະຍອດແກ້ວເປັນມິ່ງໃຈເມືອງນາງລຸນ ມີແມ່ດຽວທຽມທ້າວ ຜາກົດແກ້ວສຸມຸນທາທົງຮູບ ໂສມຍິ່ງພ້ຽງເພີງໄວ້ແວ່ນໃຈ ຍົດ ຍິ່ງປ້ອງປຸນສິ່ງສາມສວັນ ຊາຍຊິງຊອມເມື່ອຍຕົນຕາກະດ້າງຕະເກີງໜ້ານົງພາວຜົງ ໃຫຍ່ງາມເລີດລ້ຳລືເທົ້າໝື່ນເມືອງ ຮ້ອຍປະເທດທ້າວເຕົ້າສົ່ງສານໝາຍພູມີຮັກບໍ່ວາງໄປໄດ້ ບຸນກອງແກ້ວສຸມຸນທານາງນາດ ຢຳພີ່ເຈົ້າມີລ້ຳລ່ວງຄອງ ພຣະກໍຍົກ ຍອດແກ້ວກິນເກິ່ງນະຄອນຂວາງ ພຣະອົງແພງພຽງພຣະເນດເນົາໃນໜ້າ ປຸນສາວ ໃຊ້ຄຳອອນເອື້ອຍມຸ່ງ ສອງພີ່ນ້ອງປະສົງຕັ້ງປິ່ນປົວ ທໍ່ວ່າປັກກະຕິນ້ອຍເຄີຍຊົມດວງ ດອກລະອອງໂອບແອ້ມສອງຂ້າງໄຂ່ວແຖວ ເລັງຊ່ອງຊັ້ນມຸກມາດມະໂນຣົດ ປຸນ ດາວເດັຍຣະດາດຄືຄວງຟ້າ ຜານໆພ້ຽງມຸນທຽນເທວະຣາດ ແກ້ວກໍ່ລ້ອມວັນເຂັມ ຂ່າຍກະດິງຍຸແຈ່ມເຈົ້າປະສົງທອດທານສິນພຽນເທວະຣາດແກ້ວກໍ່ລ້ອມວັນເຂັມຂ່າຍ ກະດິງຍຸແຈ່ມເຈົ້າປະສົງທອດທານສິນ ພຽນເພັງປຣະມີມຸ່ງເມີນໃຈແຈ້ງ ສັມມຸດຕິບັ້ນ ນິທານທັມກ່າວແລ້ວທໍ່ນີ້ຖວາຍໄທ້ທີ່ຢຳກ່ອນແລ້ວ.

พอจะรู้เรื่องกันไหมครับเนี่ย… เดี๋ยวมีตอนต่อไปครับ eiei

Technorati Tags: ສັງສິນໄຊ, ນິທານ, ວັນນະຄະດີ, ພື້ນເມືອງ, ພື້ນສືບ, ສົມມຸດຕິບັ້ນ, ນະມັດຖຸ